compositie op locatie

compositie op locatie

Over dit onderzoeksproject compositie op locatie

over dit projectPosted by hansroels.be 02 Feb, 2016 14:45

Op het einde van de jaren '60 vloeide de maatschappelijke bezorgdheid over de achteruitgang van het leefmilieu samen met artistieke ontwikkelingen om de concertzaal te verlaten en omgevingsgeluiden als volwaardige kunstobjecten te beschouwen (John Cage, Pierre Schaeffer, Henry Brant). Zo ontstond de acoustic ecology (World Soundscape Project) en haar invloed breidde zich uit over diverse kunst- en onderzoeksdomeinen. Sound walks (Christina Kubisch), soundscapes gebaseerd op opnames van locaties (Hildegard Westerkamp) en composities met een 'mapping' van natuurlijke data (John Luther Adams) zijn enkele van de nieuwe klankkunsten die verschenen.

Wat slechts minimaal aanwezig is, is een concertpraktijk die in dialoog treedt met de directe omgeving, i.e. uitvoerders die samen met geluiden, akoestische eigenschappen, beelden, architectuur en menselijke activiteiten uit die omgeving, vorm geven aan een compositie en de live uitvoering hiervan. Op deze 'compositie op locatie' (naar analogie met 'theater op locatie') ligt de klemtoon in mijn huidig artistiek onderzoek. Ik bouw grotendeels verder op inzichten van componisten als Murray Schafer, David Dunn, Albert Mayr en Chester Schultz maar ook audio art, klankinstallaties en community music spelen een rol.

Op theoretisch gebied zal ik het concept 'simultaneïteit' uit het begin van de twintigste eeuw actualiseren en een dialoog laten aangaan met denkers en onderzoekers uit audio art en ecologische wetenschappen (zoals Steven Feld, David Rothenberg of Tim Ingold). In onze huidige samenleving zijn het niet enkel elektrische, elektronische en digitale technologie die voor loskoppeling en verplaatsing van zintuiglijke ervaringen zorgen. Op een scherm zie je beelden van de andere kant van de wereld terwijl rondom de lokale omgevingsgeluiden verder klinken. Ook wijdverspreide mechanische en architecturale ontwikkelingen kunnen voor een loskoppeling en verplaatsing zorgen. Grote en goed geïsoleerde ramen zijn alomtegenwoordig in gebouwen en voertuigen. Zij maken dat je terzelfdertijd een landschap kan zien en een ander kan horen. De actualisering van het begrip simultaneïteit benadrukt de verschillende totaalervaringen die ontstaan uit versmelting, ontkenning en botsing van afzonderlijke, gelijktijdige waarnemingen. Zo kan de lokale hedendaagse omgeving begrepen worden als een complexe ervaring waarin er geen strikte grens te trekken valt tussen virtuele en fysieke realiteit. Dit concept opent perspectieven om de artistieke en muzikale mogelijkheden van pleinen, kantoren, daken, tuinen en parken – en hun diversiteit – uit te buiten, veel meer dan mogelijk is in een concertzaal die de omgeving akoestisch en architecturaal afsluit en vervolgens de zaal volstouwt met klank- en geluidtechnologie om een deel van de realiteit te representeren.

Het doel van dit onderzoeksproject is 'compositie op locatie' verder te ontwikkelen, zowel door het concept 'simultaneïteit' een actuele en plaatsgebonden invulling te geven als artistieke producties te maken en experimenten op te zetten waarin interactievormen van muzikanten met de omgeving uitgetest worden.

Voor het onderzoeksproject 'compositie op locatie' (2016-2017) ben ik tewerkgesteld aan het conservatorium van Antwerpen (AP Hogeschool).